Ondanks een grote bewustmakingscampagne naar de winkeliers toe wordt de verkoop van tabak aan jongeren nog altijd niet nageleefd. Dat stelt het OIVO vast na een mystery shopping met jongeren tussen 12 en 15 jaar. In augustus en september 2009 bezochten jonge kopers tussen 12 en 15 jaar onder toezicht van een OIVO-onderzoeker 162 verkooppunten van tabaksproducten. Ze werkten volgens twee scenario's: een pakje sigaretten kopen en bij weigering het argument "Het is voor mijn ouders" proberen.

Resultaat

• In 62 % van de winkels (kioskhouders, nachtwinkels, cafés, super-en hypermarkten,...) werd zonder veel vragen te stellen de jongeren een pakje sigaretten verkocht.
• 1 op de 100 verkopers accepteerden het smoesje "voor mijn ouders". Daardoor komt het aantal winkels dat tabak verkocht aan jongeren op 63 %.
• In Brussel (6 op 10 winkels) en in Wallonië (7 op 10 winkels) komt de verkoop van tabak aan jongeren onder 16 jaar vaker voor dan in Vlaanderen (5 op tien).
• In de voorbije 3 jaar is de verkoop van sigaretten sterk afgenomen in Vlaanderen (van 94 % naar 54 %), maar sterk toegenomen in Wallonië (van 49% naar 71 %) en in Brussel (van 40 % naar 71%)

Wie gaat het meest in de fout?

• De verkoop van tabak aan jongeren onder de 16 jaar komt vaker voor in krantenwinkels en pompstations (8 op de 10 gevallen) dan in de grootdistributie waar 1 op 2 verkooppunten nog altijd sigaretten verkoopt.
• In 2006 verkochten 72 % van de verkooppunten sigaretten aan jongeren. Nu, drie jaar later is dat nog altijd 62 %.
• 10 % is gestopt met de verkoop van tabak, uit angst voor de inspectiediensten, omdat ze al eerder controles hebben gehad of uit respect voor de wetgeving.

Maar veel vaker merkte de OIVO-onderzoeker een zelfklever op aan de ingang van de winkel met een duidelijke vermelding dat verkoop van tabak aan jongeren onder 16 jaar verboden is: een vermelding die niet werd nageleefd.

Aanbevelingen van het OIVO

• Het verbod op de verkoop van tabak aan jongeren onder 16 jaar wordt nog altijd niet nageleefd ondanks een grote bewustmakingscampagne naar de verkopers.
• Verkopers moeten opnieuw herinnerd worden aan het verbod en verkopers die het verbod toepassen moeten aangemoedigd worden.
• Er moeten boetes volgen voor verkopers die in de fout gaan.
• Wie ondanks de boetes toch doorgaat met de verkoop van tabak aan jongeren, moet een verbod krijgen om nog tabak in zijn winkel aan te bieden.

De volledige studie kan geraadpleegd worden op de website www.oivo.be