Daarom hebben twee op drie al bespaard op energie en vier op tien hun koopgedrag aangepast. Maar de crisis treft niet iedereen op een gelijke manier. Bescheiden inkomens worden gedwongen tot grotere besparingen dan andere. En uit angst om in de toekomst hun job te verliezen proberen deze gezinnen nog meer te besparen.

Voor deze studie ondervroegen de wetenschappers 613 personen in juli 2008, 775 in februari 2009 en 620 in juli 2009. Bijna de helft van de Belgen maakt zich zorgen over de toename van de werkloosheid. Tweevijfde is bang voor een daling van de koopkracht en één op tien vreest dat België uit elkaar zal vallen.

Belgen besparen op alles wat kan bespaard worden

• 1 op 5 consumenten heeft de voorbije zes maanden de uitgaven voor voeding verminderd.
• 1 op 10 consumenten heeft de voorbije 6 maanden minder alcohol en/of tabak gekocht.
• 1 op 4 consumenten geeft toe het afgelopen half jaar veel minder op café of restaurant te zijn geweest.
• 1 op 5 consumenten zegt dat hij het laatste half jaar veel minder naar de bioscoop of de sportclub is geweest, bespaard heeft op het budget van reizen en de auto vaker aan de kant liet staan.
• De aankopen voor kleding, elektrische huishoudtoestellen en telecom werden uitgesteld en 1 op 6 consumenten kocht het afgelopen half jaar minder elektrische huishoudtoestellen.
• 1 op 10 consumenten zegt hij de laatste zes maanden bespaard heeft op uitgaven voor de woning.
• 1 op 3 consumenten zegt dat hij minder water, elektriciteit en gas verbruikt heeft.
• Meer dan 1 op 6 consumenten zegt dat hij de voorbije zes maanden de uitgaven voor lichaamshygiëne verminderd heeft en 1 op 10 heeft gesnoeid in de medische zorgen.

De crisis heeft geleid tot een heuse gedragsverandering in het consumptiepatroon.

• 2 op 3 consumenten zeggen dat ze thuis besparen door o.a. de verwarming lager te zetten, het licht uit te doen, spaarlampen te installeren enz.
• 4 op 10 consumenten zoeken naar promotieaanbiedingen.
• 1 op 4 vermindert zijn aankopen, vervangt producten door andere (vlees door eieren) en vermindert zijn uitgaven.
• Sommige consumenten gaan op zoek naar goedkopere producten in het buitenland of veranderen van winkel.

Er zijn ook grote verschillen merkbaar naargelang het profiel van de consumenten.

• De Brusselaars zijn van voedingswinkel veranderd en hebben hun transportgewoonten aangepast. De Walen proberen tal van scenario's uit om minder te moeten uitgeven: kleinere aankopen, menu's opstellen voor een hele week, goedkopere producten,... Vlamingen zijn minder ongerust over het effect van de crisis.
• Bescheiden inkomens worden op alle vlakken gedwongen tot grotere besparingen. Ze besparen vooral op kosten voor lichaamsverzorging en gezondheidszorg, voeding, uitgaven voor gas, elektriciteit en verwarming.

De volledige studie kan geraadpleegd worden op de website De consument en de crisis