Groot was het enthousiasme toen het OIVO zo'n twee jaar geleden de coördinatie van het Safer Internet Project België in handen kreeg. Samen met partners Child Focus, het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismestrijding, de ISPA (Internet Service Provider Association) en het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties zette coördinatrice Pascale Recht de voorbije twee jaar een aantal projecten in de steigers ter sensibilisering voor de gevaren van het internet. Nu, twee jaar later, maken we de balans op van het Belgische luik van dit Europese programma.

Laten we meteen de koe bij de horens vatten, mevrouw Recht. Heeft u het internet veiliger gemaakt?

"Het zou enorm vooringenomen zijn dat te beweren. Ik vind wel dat wat we gedaan hebben, onze verdomde plicht is als consumentenorganisatie. Elk land zou een degelijk programma moeten uitbouwen om alle leeftijdsgroepen te sensibiliseren voor de gevaren van het internet. Daarbij moet zeker niet altijd het opgestoken vingertje worden gehanteerd. Kijk maar hoe we onze campagne voor tieners hebben aangepakt. We hebben hen geconfronteerd met het gemak waarmee ze hun persoonsgegevens op het internet achterlaten en welke gevolgen dat kan hebben. Dat was werkelijk een campagne op maat van de doelgroep."

Zeer zeker. Maar ook een campagne die heel wat stof deed opwaaien...

"Je bedoelt de negatieve reacties vanuit de publiciteitssector? Tja, die hadden we verwacht. Daarom hebben we vooraleer we van start gingen met de CelBel-actie (waarbij commerciële banners op verschillende websites geplaatst werden om jongeren aan te zetten hun persoonsgegevens achter te laten, nvdr) onze voorzorgen genomen. Alle bevoegde instanties hebben ons vooraf groen licht gegeven. Het was uiteindelijk ook een educatieve campagne. Nadat de jongeren in de waan werden gelaten een gratis gsm-abonnement te krijgen, werden ze naar onze informatieve website http://www.web4me.be geloodst. Daar werden ze net gewezen op de risico's die dergelijke acties inhouden. Persoonsgegevens zijn nu eenmaal enorm gegeerd, ook op het internet. Ze worden vaak door bedrijven gebruikt om achteraf gerichte marketingacties te voeren."

,,Ach, volgens mij was de publiciteitssector gewoon jaloers. Met een enorm beperkt budget hebben we in samenwerking met het agentschap Edge Communication een respons gekregen die boven alle verwachtingen lag. Voor een educatieve campagne is dat het enige wat telt."

Ik kan mij voorstellen dat niet alle projecten zo veel ruchtbaarheid kregen?

"Neen, de webvertisingcampagne voor tieners was de absolute topper qua respons en aandacht in de media. Maar ook de Safer Internet Days 2005 en 2006 konden op heel wat bijval rekenen. Net als het spelletje Spotm'nblog (waarbij kinderen een fictieve blog aanmaken, nvdr), dat ook een groot succes was. Ook daar was er een goede balans tussen leren en amuseren. Je werkt tenslotte met kinderen die het belerende vingertje niet altijd weten te respecteren. Er is trouwens heel wat interesse bij andere Europese landen om het concept Spotm'nblog over te nemen."

Tot zover de goed nieuwsshow! Zijn er echt geen aspecten van de campagne waarvan u dacht: dit moet beter kunnen?

"Uiteraard! Wat mij vooral tegen de borst stootte, was de desinteresse bij de onderwijsgemeenschap. Bij het begin van het project hebben we meteen gepolst bij hogescholen die de toekomstige leraars leveren. Door hen te sensibiliseren voor de internetproblematiek, kunnen zij hun bevindingen later overbrengen op hun leerlingen. De interesse was echter enorm matig, zoniet onbestaande. Je kan gerust zeggen dat het onderwijs afstand neemt van de problematiek. De nieuwe communicatietechnologieën zijn er nu eenmaal. Laten we ze dan ook op een bewuste manier gebruiken! In het onderwijs valt dit vooralsnog in dovemansoren."

En dat terwijl de campagne "Ik zal je leren" toch op heel wat bijval mocht rekenen?

"Zeker en vast. En tussen ons gezegd en gezwegen, net in dat luik hebben we het minste werk gestoken. Liefst zeshonderd leerlingen bereikten we en dat op basis van een eenvoudige mailing. Zo zie je maar dat de saus soms helemaal niet pakt en even later wél een groot publiek kan aanspreken. Het was ook enorm fascinerend om de projecten (kinderen moesten een presentatie indienen waarbij ze hun leraars, ouders ... leren internetten) te bekijken en te beoordelen. Er zaten een aantal goed gedocumenteerde inzendingen tussen. De besten werden trouwens gelauwerd op ons colloquium dat op 31 mei plaatsvond."

U werd onlangs nogal opgeschrikt in Helsinki...

"Daar zeg je wat! Ter gelegenheid van een vergadering van Insafe (het Europees netwerk van de sensibiliseringscampagnes safer internet), bracht ik een bezoekje aan de kantoren van F-Secure. Wat ik daar te zien kreeg, tart alle verbeelding. Het bedrijf is gespecialiseerd in het bestrijden van virussen wereldwijd. Op een groot scherm zie je daar de virusconcentraties over de hele wereld en daarrond dartelen wetenschappers in witte jassen om ze te bestrijden. Een soort laboratorium, maar voor de virtuele wereld, zeg maar. Enorm impressionant. Ze hebben er ook een afdeling voor gsm-virussen, aangezien die een enorm grote bedreiging vormen in de toekomst."

Binnenkort gaat het tweede luik van het project Safer Internet België van start.

,,Ja, maar nu zal Child Focus de coördinatie op zich nemen. Het OIVO blijft echter wel meewerken aan het project. Men zal zich vooral richten op 4 thema's: e-privacy, e-commerce, e-gambling en e-gaming. Met vereende krachten en na consultatie van een waaier aan experten zullen we onze tools ook nu weer zo goed mogelijk op de verschillende doelgroepen afstemmen."

Daar zijn we van overtuigd! Laatste vraagje: ben je zelf voorzichtiger geworden op het internet?

"Dat was ik al. Wie jarenlang bij het OIVO werkt, weet de klepel inmiddels wel hangen. We worden dagelijks geconfronteerd met consumenten die zich uit naïviteit in de penarie hebben gewerkt. Dan kweek je automatisch een gezond scepticisme. Persoonlijk sta ik al een aantal maanden in contact met een aantal blinden en doofstommen. We kijken wat de mogelijkheden zijn om ook dergelijke kwetsbare groepen van de voordelen van het internet te laten genieten. Dat wordt een van de uitdagingen van de toekomst."