De nieuwe etikettering van wasproducten zal op een pedagogische manier ontworpen worden, zodat de consumenten geïnformeerd en begeleid worden om geld te besparen en de schade voor het milieu te beperken. Op de etiketten zullen tips te lezen zijn over hoe je de wasmachine best vult, wassen op lage temperatuur, recycleren enzovoort. Het beoogde doel is om een verandering teweeg te brengen in het gedrag van de consumenten en hen bewust te maken van het feit dat ze wel degelijk een actieve rol kunnen spelen in de bescherming van het milieu. Voor bedrijven betekent de nieuwe etikettering dat ze niet langer zullen kunnen opscheppen over milieukwaliteiten die het product eigenlijk niet bezit. Dergelijke praktijken worden dan bestraft. Een wasproduct waarvan de producent beweert dat het geen fosfaat bevat, terwijl dat wel het geval is, zou als onwettig bestempeld worden.
De commissie heeft de aanwezigheid van fosfaten in de detergenten van vaatwasproduct niet verboden. Dat kan niet gebeuren zolang er geen degelijk alternatief op de markt is. Fosfaten worden in vaatwasproducten gebruikt als kalkbestrijders en worden alsmaar minder gebruikt (of in kleinere hoeveelheden dan vroeger). Ze worden vervangen door fosfonaten, die vaak gecombineerd worden met zeolieten. Er bestaan ook vaatwasproducten zonder fosfaten of fosfonaten. Beide stoffen zijn ze zeer giftig, zowel voor onze leefomgeving als voor de mens.
Kunnen we wel zonder antikalkmiddelen? Ja, maar om hetzelfde reinigende effect te behouden, zal de dosis tensioactieve (actief reinigende) stoffen vergroot moeten worden of zullen er andere ingrediënten moeten bijgevoegd worden. De kans bestaat dat ook die agressief zijn, maar daarover is nog weinig bekend.(1) Fosfaten werken de eutrofiëring van het oppervlaktewater in de hand (dit houdt in dat een sterke groei en vermeerdering van bepaalde soorten optreedt, waarbij meestal de biodiversiteit sterk afneemt). Nochtans worden ze normaal gefilterd in waterzuiveringsstations. Het probleem is dus dat te grote hoeveelheden van de stof worden uitgestoten, die niet geheel verwerkt kunnen worden door het zuiveringsproces. De biologische afbraak ervan vergt veel tijd. Het is dus noodzakelijk het gebruik ervan terug te schroeven.
Het OIVO raadt de consumenten aan om de etiketten op vaatwasproducten goed te lezen. Producten die fosfaten bevatten worden best vermeden. Let erop welk antikalkmiddel in de plaats gebruikt wordt. Het OIVO raadt aan te kiezen voor product die het milieu zo weinig mogelijk schade toebrengen. Goed voor het milieu zijn geconcentreerde producten die geen fosfaten, polycarboxylaten of fosfonaten bevatten. Percarbonaat, plantaardige tensioactieve stoffen en enzymen zijn daarentegen wel aangewezen.(2) Ze zijn niet duurder en werken even goed. De enzymen, die de organische moleculen afbreken door ze in kleinere deeltjes te splijten, vergemakkelijken het wassen. De verschillende enzymen werken in op verschillende vlekken: zo bestrijden lipasen vetvlekken, proteasen bestrijden eiwitvlekken (bijvoorbeeld van bloed, gras, enzovoort). De enzymen zijn zelfs in kleine hoeveelheden en op lage temperatuur efficiënt en worden tegen min of meer dezelfde prijs verkocht als andere wasmiddelen.
Het OIVO vraagt aan de fabrikanten om ecologisch verantwoorde alternatieven te ontwikkelen, zodat fosfaten binnenkort weerhouden kunnen worden uit vaatwasproducten. Het OIVO vraagt ook dat de milieulabels rekening houden met de milieubelasting die veroorzaakt wordt door antikalkmiddelen.
(1) www.ecoconso.be
(2) www.ecoconso.be
