Het Europees Parlement heeft op 17 februari trouwens beslist welke stap(pen) het zal ondernemen om de verwachte extreme prijsveranderingen in 2011 binnen de perken te houden.

Concreet staat de suikerprijs op het punt een historisch recordpeil te bereiken en is de tarweprijs sinds juni 2010 meer dan verdubbeld. 'Eén van de hoofdredenen van die marktprijsschommelingen is het voedselaanbod, dat compleet onstabiel geworden is, terwijl de vraag in diezelfde periode met een zekere regelmaat (van 3% per jaar) toeneemt', onderstreept het Europarlementslid.

De terugval van het aanbod van de levensnoodzakelijke voedingsmiddelen is gemakkelijk genoeg te verklaren. Er zijn aan de ene kant de weerrampen, die zesmaal (!) talrijker geworden zijn dan een halve eeuw geleden en waarvan de landbouwsector de gevolgen draagt (denk aan de recente overstromingen in Australië of de bosbranden in Rusland).
Aan de andere kant is er de opkomst van biobrandstoffen, waarvoor almaar grotere grondoppervlakten gebruikt worden die dus kunnen gebruikt worden voor het voeden van de bevolking. Dat is bijvoorbeeld het geval voor 30% van de maïsproductie in de Verenigde Staten of van het suikerriet in Brazilië. Doordat de olieprijs steeds blijft stijgen, dreigt deze trend in de komende jaren alleen maar nog erger te worden.

Ten slotte neemt het aantal velden dat voor landbouw aangewend wordt, elk jaar verder af. Jaarlijks gaan 25 miljoen hectares bewerkte grond verloren door milieuverloedering, industrialisering en verstedelijking. Dat is zoveel als de hele oppervlakte van het Verenigd Koninkrijk.
'Experts geven aan dat de consumptie voor 2010-2011 wel eens hoger zou kunnen zijn dan de productie, wat de voorraden zal doen slinken. Voeg daarbij de komst van grote multinationale spelers die speculeren op de schommelingen van de voedingsprijzen, en je hebt alles om alle waarschuwingslampjes voor een kritieke situatie oranje te laten knipperen', besluit Marc Tarabella, die verder aanraadt om de markt te reguleren, de prijzenvlucht en de speculaties in te tomen, en de consumptie van streekproducten aan te bevelen (door bijvoorbeeld niet langer tomaten of kippenvlees te consumeren dat op 15.000 km van je voordeur werd geproduceerd).

In dat verband mag niet vergeten worden dat het deel van het gezinsbudget dat voor voeding gebruikt wordt, in de industrielanden 10 à 20% bedraagt, tegenover 60 à 80% in arme landen. Volgens nieuwe cijfers die gepubliceerd zijn door de Groep van de Wereldbank (www.worldbank.org), is die al te grote groep armen met nog 44 miljoen mensen aangegroeid sinds juni laatstleden, precies door de stijging van de voedselprijzen.
'De voedselprijzen komen dicht in de buurt van het peil dat in 2008 de voedselcrisis veroorzaakt heeft. De voedselprijzenindex van de Wereldbank is met 15% omhoog gegaan tussen oktober 2010 en januari 2011: hij staat nu 29% hoger dan vorig jaar en slechts 3% onder de hoogste waarde van 2008. Deze prijssstijging is al miljoenen mensen in de armoede aan het storten en legt een grote druk op de meest kwetsbare anderen, die al meer dan de helft van hun inkomens voor voeding moeten uitgeven', zei de voorzitter van de Wereldbankgroep, Robert B. Zoellick, een week geleden.

De prijsstijging die in het voorbije kwartaal opgetekend werd, is in grote mate toe te schrijven aan de stijgingen van de prijzen van suiker (20%), van vetten en oliën (22%), van tarwe (20%) en van maïs (12%), zegt de organisatie verder nog. Onder de graanproducten zijn het vooral de wereldprijzen van tarwe die in de voorbije maanden de meest uitgesproken stijging hebben gekend. De tarweprijs is tussen juni 2010 en januari 2011 verdubbeld, terwijl de wereldprijs van maïs tussen juni en december 2010 met niet minder dan 73% omhoog is gegaan.

Op 17 februari heeft het Europees Parlement een resolutie goedgekeurd over de volatiliteit van de prijzen van voedingsmiddelen en grondstoffen. 'We hebben de middelen om concreet te reageren tegen die speculatie', beklemtoonde een Europarlementslid. 'Dat gaat via transparant zijn met betrekking tot de voorraden door middel van een voorraadbeleid bij de Europese overheid en een beheer op wereldvlak, in het bijzonder op VN-niveau'.