Door de crisis en het bijbehorende pessimisme maken de consumenten zich zorgen en schroeven ze hun uitgaven zoveel mogelijk terug[1], vooral op het gebied van de vrijetijdsuitgaven. En daar hoort boeken lezen en kopen ook bij.
Terwijl de jongeren toch al steeds minder lezen en daar nu nog een ongunstige economische context bij komt, wordt de toegang tot lectuur en cultuur in het algemeen nog moeilijker gemaakt door een historische anomalie: de (prijzen)tabel.
De tabel is een restant van de douanekosten en van de risico's voor wisselkoersschommelingen tussen de Belgische en de Franse frank, die de prijs van bepaalde boeken in België verzwaart waardoor ze hier duurder verkocht worden dan in Frankrijk. Dit mechanisme werd wettelijk ingevoerd door een ministerieel besluit in 1974 en weer afgeschaft in 1987.
Hoewel we sinds 2002 de gemeenschappelijke munt en het vrije verkeer van goederen hebben, is in de praktijk de toepassing van die "tabel", opgelegd door de exclusieve distributeurs (die de Belgische boekhandelaars verhinderen om hun werken rechtstreeks in Frankrijk te bestellen) blijven bestaan.
In de jaren 1980 was de tabel een taks, maar vandaag is ze synoniem geworden van specifieke kosten voor de Belgische markt.
Zo aarzelen twee distributiegroepen met een dominante positie op de markt van de verkoop van in België ingevoerde boeken niet om het prijsverschil bij de verkoop van een identiek boek in België en in Frankrijk te rechtvaardigen door het bestaan van specifieke kosten aan te halen.
Nochtans is een boek van Parijs naar Brussel vervoeren (308 km) minder duur dan het gaan leveren in Marseille (662 km)... tenzij de distributeurs een monopoliepositie hebben en hun eigen prijs kunnen opleggen, natuurlijk. Maar dat is op zijn beurt dan weer echt zonde op de eengemaakte markt, want het zet een rem op het vrije verkeer van goederen en diensten.
De impact van dit prijsverschil is groot wanneer men weet dat ongeveer 45% van de in Frankrijk uitgegeven boeken ook aan de Belgische consument verkocht worden, maar dan tegen een prijs die tot 17% hoger kan liggen. Nochtans passen de meeste onafhankelijke boekhandelaars de prijs toe die vermeld staat op de boeken die ze rechtstreeks uit Frankrijk importeren wanneer de toegang tot de Franse distributeur hen niet ontzegd wordt.
Wij begrijpen niet waarom onze boeken (...) tegen een hogere prijs verkocht worden in Brussel, Luik, Namen of Charleroi dan in Parijs, Bordeaux, Toulouse, Straatsburg of Marseille", klagen de Belgische auteurs van wie de boeken in Frankrijk uitgegeven worden.
DILIBEL en INTERFORUM BENELUX zouden hun winstmarge per boek op de kap van de Belgische consument vergroten. Dat is trouwens wat het syndicaat van Franstalige boekhandelaars ertoe aangezet heeft om in 2006 bij de Raad voor de Mededinging een klacht in te dienen. Op 22 oktober 2009 heeft de Raad voor de Mededinging een negatief advies gegeven. Er is dus geen mogelijkheid om te stellen dat er een overeenkomst tussen Dilibel en Interforum zou bestaan om een verhoogde prijs te behouden. Beide bedrijven passen een verschillende prijsverhoging toe, met eigen vereisten die variëren naar het soort aangeboden boeken. De Raad is derhalve van mening dat we dus niet kunnen spreken van een overeenkomst die gebaseerd zou zijn op een gemeenschappelijke structuur van distributiekosten. Conclusie: De Belgische consument blijft meer betalen voor boeken uit Frankrijk dan de Franse
[1] Volledige studie: De consumenten en de crisis
